ĐỀ CƯƠNG PHẦN THI LÍ THUYẾT
GVG CẤP TỈNH 24 – 10 – 2011
Câu 2 : (3,5 điểm)
Trong đổi mới phương pháp dạy học cấp tiểu học, hình thức tổ chức dạy học theo nhóm là một phương pháp (kĩ thuật) dạy học mới và khó.
Anh (chị) hãy nêu những hạn chế chung của giáo viên tiểu học trong việc tổ chức dạy học theo nhóm hiện nay và đề xuất cách khắc phục để dạy học theo nhóm có hiệu quả tích cực.
BÀI LÀM
Như chúng ta đã biết , mỗi phương pháp dạy học đều có thế mạnh riêng và có những hạn chế nhất định. Để phát huy được thế mạnh và khắc phục những hạn chế của mỗi phương pháp dạy học mang lại đòi hỏi người giáo viên phải nắm vững các phương pháp dạy học, nghiên cứu kĩ nội dung bài dạy và vận dụng mỗi phương pháp dạy học vào từng phần nội dung bài giảng một cách hợp lí.
Phương pháp dạy học nhóm là phương pháp tổ chức hoạt động mang tính chất phôi hợp, hợp tác cao. Đây là một PPDH mới có nhiều ưu điểm, phát huy tính tích cực chủ động, sáng tạo của học sinh.
Tuy nhiên trong thực tế không ít giáo viên quan niệm cứ phải hoạt động nhóm mới là đổi mới. Có giáo viên trong một tiết dạy chia tới 4 – 5 lần hoạt động nhóm, bài nào cũng tổ chức hoạt động nhóm, có người chua nhóm nhưng yêu cầu chung chung, không nêu yêu cầu mục đích rõ ràng về nội dung, thời gian, cách làm….nên dẫn đến học sinh không biết cách làm, không biết cách hoạt động nhóm, có em chạy lộn xộn gây mất trật tự trong lớp và thực ra chỉ một vài em khá giỏi làm việc còn những em khác ngồi chới, đứng ngoài cuộc. Có giáo viên chỉ phát lệnh, không giao việc cụ thể, giáo viên thì làm việc riêng hoặc ngồi chấm bài để học sinh tự do thảo luận nhóm gây lộn xộn không có hiệu quả.
Giáo viên phải hiểu được mục đích dạy theo nhóm là một hoạt động có mục đích rèn cho học sinh tính phối hợp, hợp tác, tính tập thể, kĩ năng làm việc theo nhóm. Khi tổ chức hoạt động nhóm, giáo viên phải giao nhiệm vụ cụ thể, hướng dẫn cách tiến hành và thời gian rõ rang để học sinh hiểu được nội dung yêu cầu và hoạt động có hiệu quả.
Ví dụ: Tổ chức học dinh hoạt động nhóm tìm ra “ cách phòng bệnh viêm não” Giáo viên yêu cầu học sinh hoạt động theo 4 nhóm trong thời gian 3 phút để tìm ra cách phòng bệnh viêm não.
Giáo viên hướng dẫn học sinh mỗi nhóm cử ra một nhóm trưởng tổng hợp ý kiến của các thành viên trong nhóm, mỗi em trong nhóm tìm ra một cách phòng bệnh ghi vào một góc bảng nhóm. Nhóm trưởng ghi tổng hợp ý kiến chung vào giữa bảng nhóm.
Nhóm nào có nhiều thành viên tham gia tìm được nhiều cách phòng bệnh và nhanh nhất thì nhóm đó thắng cuộc.
Sau thời gian 3 phút , giáo viên cho 1 -2 nhóm trình bày kết quả, các nhóm khác nhận xét bổ sung và rú ra cách phòng bệnh tốt nhất.
Tổ chức được như vậy thì tất cả các em đều tích cực tham gia hoạt động thi đua với nhóm bạn và điều quan trọng là các em đã chủ động tìm tòi, chiếm lĩnh kiến thức.
Điều quan trọng giáo viên phải biết chọn lọc ở những bài có nội dung cần phải hoạt động nhóm, giáo viên phải trực tiếp điều hành, học sinh phải được làm việc đồng bộ , hài hòa. Giáo viên cần quan tâm tới mọi đối tượng học sinh đặc biệt là học sinh trung bình, yếu, kém để tất cả học sinh đều được làm việc, đều được trình bày ý kiến của mình và chủ động chiếm lĩnh kiến thức. Giáo viên phải tạo không khí học tập cởi mở thân thiện, khuyến khích học sinh tính mạnh dạn khi trình bày trước tập thể. Giáo viên cần yêu cầu nhóm thau đổi nhóm trưởng để ai cũng được làm nhóm trưởng. học sinh yếu, kém, trung bình cũng được làm nhóm trưởng, không để học sinh yếu, kém, trung bình đứng ngoài nhóm. Giáo viên thường xuyên thay đổi cách chia nhóm, cách tổ chức hoạt động nhóm sao cho phù hợp với nội dung bài dạy
Ví dụ: Nội dung nào nên tổ chức nhóm 2, nội dung nào nên tổ chức nhóm 4.
Giáo viên phải đặt học sinh trong môi trường hoạt động tích cực trong lớp, tạo hứng thú kích thích tính mạnh dạn cho học sinh. Trong khi học sinh hoạt động nhóm giáo viên cần theo dõi giúp đỡ các em làm việc liên tục thường xuyên.
Cần tổ chức dạy học nhóm phối hợp với các phương pháp như: hỏi đáp, đàm thoại, chất vấn,…. Để giúp các em rèn luyện kĩ năng trong học tập.
Tóm